گازرگاه از جمله محلات تاریخی ولایت باستانی هرات می باشد. برخی برآنند که گازرگاه در اصل کارزارگاه یا میدان جنگ بوده است. در جنوب آرامگاه خواجه عبدالله انصاری، میدان پهناوری است که میدان جنگ بوده و هراتیان در این میدان از شهر دفاع کرده‌ اند.

گازرگاه نه ‌تنها برای هراتیان بلکه برای همه مردم افغانستان از ارزش تاریخی و معنوی بالایی برخوردار است وبیشتر مردم با نام آن آشنا بوده و با دیدگاهی محترمانه به آن می ‌نگرند.

اهمیت و جایگاه گازرگاه تنها مربوط به سال‌ های اخیر نیست، زیرا این محل از صدها سال پیش یا به عبارت دیگر از زمان ورود دین مقدس اسلام، به ‌عنوان عبادتگاه و محل تجمع عارفان شناخته می‌ شود. عابدان و زاهدان در این مکان به عبادت و ریاضت می‌ پرداختند و پس از وفات نیز در همین ‌جا به خاک سپرده می ‌شدند. به ‌مرور زمان، این محل به گورستانی بزرگ از دوستان خدا و عارفان تبدیل شده که تا امروز پابرجا می باشد.

این محل تاریخی با گذشت زمان به مرکز بزرگی از آثار هنرمندان و خوشنویسان و همچنان محلی برای تجمع، سیر و تفریح مردم تبدیل گردیده است.

از سوی دیگر، به ‌دلیل اهمیت ویژه ‌ای که دارد، در هر دوره از حاکمیت ‌های مختلف، مورد توجه حاکمان قرار گرفته و هر یک در زیبا‌ سازی آن سرمایه‌ گذاری کردند. خوشنویسان، نقاشان، معماران و هنرمندان آن دوران مورد تشویق قرار گرفتند تا در این مکان آثار هنری جدیدی خلق کنند.

سلسله زیارتگاه‌ های گازرگاه از قرن سوم هجری آغاز می ‌شود، زمانی ‌که عبدالرحمن فرزند عبدالله عماد در حمایت از مبارزان این محل با خوارج جنگید، جنگی که در آن افراد زیادی شهید شده و در همان‌ جا دفن شدند. از آن پس، این مکان به زیارتگاهی تبدیل شد که مردم از مناطق دور برای دیدن آن می ‌آمدند.

خواجه عبدالله انصاری، عالم و صوفی بزرگ هرات، علاقه خاصی به این مکان داشت، در آن‌ جا به ریاضت و نگارش آثار خود می ‌پرداخت و به شاگردانش تدریس می ‌کرد. پس از وفات نیز در همین مکان دفن شد.

در قرن ششم هجری، در دوران حکومت سلطان غیاث ‌الدین غوری، امیر عزیزالدین عمر، بر مزار خواجه، گنبدی باشکوه و مدرسه و بناهای الحاقی دیگری ساخت. خوشبختانه در زمان حمله مغولان، این بناها آسیب ندیدند، اما با گذر زمان، شکوه آنها رو به افول گذاشت. تا اینکه حدود ۳۰۰ سال بعد، شاهرخ میرزا، حاکم هنردوست هرات، توجه ویژه‌ای به این زیارتگاه نشان داد و با کمک معماران، نقاشان و کاشی کاران برجسته، بنایی ساخت که به یک شاهکار هنری تبدیل شد. و این بنا به سایر ساختمان ‌های اطراف حالتی همچون موزیم غیرمنقول بخشید. این مجموعه بناها تا به امروز پابرجا هستند و هر بخشی که تخریب شود، بلافاصله بازسازی و مرمت می ‌شود.

هر حاکم هنردوست هرات، اثری از خود در گازرگاه به یادگار گذاشته است. امیر علی ‌شیر نوایی در کنار بناهای گازرگاه شریف، باغ بزرگی احداث کرد که درختان بزرگ آن هنوزهم باقی مانده‌ است. این وزیر هنردوست، در شرق باغ، دو بنای روبروی هم ساخت که یکی نمکدان شمال باغ گازرگاه و دیگری نمکدان سمت غربی آرامگاه خواجه عبدالله انصاری می با‌شد. یکی از این نمکدان ها حدود یک قرن پیش تخریب شده اما نمکدان دیگر هنوز هم پابرجا می باشد.